Overslaan naar inhoud

Natuursteen zelf leggen Situatie S3

Een zwembadrand van natuursteen plaatsen

De rand rondom het bad. Hier gaat het niet om gewicht, maar om drie andere dingen: waar het water heen loopt, of de steen blijft zitten als het vriest, en hoe hij aanvoelt onder blote, natte voeten.

MoeilijkheidGemiddeld — nauwkeurig werk
Tijd2 dagen voor een bad van 4 × 8 m
Beste periodeMei tot en met september, droog en boven 10 °C
Zelf te doenJa, bij een bestaand bad met een vlakke, harde rand

De opbouwWat u nodig heeftStap voor stapVeelgemaakte foutenVeelgestelde vragen

Deze pagina is voor u als

  • Een ingebouwd zwembad met een betonnen of gemetselde rand (ringbalk).
  • U legt randstenen met een afgeronde neus, 3 cm dik, met de hoekstukken die erbij horen.
  • Het terras rond het bad ligt er al, of u legt het direct daarna.

Kijk ergens anders als

De opbouw

Wat ligt waar?

De randsteen ligt in lijm op de badwand en steekt met zijn neus over het water uit. Hij loopt een fractie af — van het bad weg.

Doorsnede van een zwembadrand: randsteen met neus op de badwand

De nummers in de tekening verwijzen naar deze lijst.

  1. De randsteen
    3 cm dik, met een afgeronde voorkant. Ligt met zijn volle onderkant in de lijm.
  2. De neus
    Steekt 2 tot 3 cm over de binnenkant van de badwand uit. Daardoor druipt water terug in het bad in plaats van achter de wand te lopen.
  3. Het lijmbed
    Flexibele, vorstbestendige tegellijm van de klasse C2TE S1 — die letters staan op de zak. Zonder holtes: water dat in een holte bevriest, drukt de steen los.
  4. De kitvoeg
    Tussen randsteen en terras komt geen mortel maar elastische kit. Bad en terras bewegen los van elkaar.
  5. De terrastegel
    Sluit op dezelfde hoogte aan en loopt verder van het bad af.
  6. De badwand
    De betonnen of gemetselde rand waar alles op rust. Moet vlak, schoon en droog zijn.

Voorbereiden

Wat heeft u nodig?

Materiaal dat wij verkopen is gelinkt onderaan deze pagina. De rest haalt u bij de bouwmarkt of de bouwmaterialenhandel; de juiste naam staat erbij.

Materiaal en hoeveelheid

  • Randstenen met neus
    de omtrek van het bad, gemeten langs de binnenkant, plus één reservesteen per zijde
  • Hoekstukken
    één per hoek, in dezelfde steen en hetzelfde model als de randsteen
  • Flexibele tegellijm C2TE S1
    ongeveer 5 kg per m² bij een lijmkam van 10 mm; reken 25 kg per 4 strekkende meter rand
  • Vorstbestendige voegmortel
    voor de voegen tussen de randstenen onderling, 3 tot 5 mm
  • Neutrale sanitairkit
    voor de voeg tussen randsteen en terras, en voor de dilatatievoegen
  • Impregneermiddel
    aan te raden rond elk bad, nodig bij zout water

Gereedschap

  • Lijmkam van 10 mm en een troffel
  • Waterpas en een rei van 2 meter
  • Rubberhamer
  • Koordlijn
  • Natte steenzaag of haakse slijper met diamantschijf
  • Tegelwiggen of kruisjes voor de voegbreedte
  • Kitpistool, emmer en spons

Rekenvoorbeeld: een bad van 4 × 8 meter

Rechthoekig bad, vier haakse hoeken.

Omtrek
(4 + 8) × 2 = 24 strekkende meter
Hoekstukken
4 stuks van 45,7 × 45,7 cm
Randstenen
onze travertin randsteen is 61 cm lang: reken op 38 tot 40 stuks, plus 4 reserve
Tegellijm
24 m × 30,5 cm breed ≈ 7,5 m², dus ongeveer 40 kg (twee zakken)
Kit
24 m voeg langs het terras: 3 tot 4 kokers

Onze randstenen zijn 30,5 × 61 × 3 cm, de hoekstukken 45,7 × 45,7 × 3 cm. Stuur ons de binnenmaat van uw bad en een foto van een hoek; dan rekenen wij het aantal voor u uit. In marmer zijn de maten 30 × 60 cm en 45 × 45 cm.

Het werk

Stap voor stap

8 stappen, in deze volgorde. Na de meeste stappen staat een controle: ga pas verder als die klopt. De voorbereiding — opmeten, de oude vloer eruit, gereedschap, weer — geldt voor elk project en staat op de hoofdpagina.

  1. Controleer de badwand

    Leg de rei op de rand van het bad en schuif hem rond. De rand moet vlak zijn — niet meer dan 3 mm licht onder de rei — en vrij van oude lijm, mos en stof. Een holte vult u eerst met reparatiemortel; een dikke laag lijm om een kuil op te vullen krimpt en laat los.

    Controleer ook of de rand waterpas ligt. Een rand die aan één kant 2 cm lager ligt, ziet u straks aan de waterlijn.

    Controle. De rei ligt overal aan, en de waterpas staat rondom gelijk.

  2. Leg de hele rand droog uit

    Leg alle stenen zonder lijm op hun plaats. Begin met de vier hoekstukken: die liggen vast, de rest schikt zich ernaar. Leg daarna vanaf elke hoek hele randstenen naar het midden van de zijde.

    In het midden blijft een gat dat zelden precies één steen is. Verdeel dat over twee gelijke passtukken in het midden, in plaats van één smal stukje naast een hoek. Zo ziet de rand er aan beide kanten hetzelfde uit.

    Controle. Nummer de stenen met potlood op de onderkant, in legvolgorde.

    Bovenaanzicht van het zwembad met de legvolgorde van de randstenen
    1. Het hoekstuk
      Ligt als eerste. Alle andere stenen worden vanaf hier gelegd.
    2. De hele randsteen
      Vanaf elke hoek naar het midden van de zijde.
    3. De passtukken
      Het verschil verdeelt u over twee gelijke stukken in het midden.
    4. De kitvoeg
      Om de vier tot vijf meter, en bij elke hoek, vult u één voeg met kit in plaats van mortel.
    5. Het afschot
      De rand loopt 1 tot 2% af, van het bad weg.
  3. Zaag de passtukken

    Zaag nat, met de mooie kant boven, en schuur de zaagkant licht na met een diamantschuurblok. Zaag de passtukken zo dat de gezaagde kanten tegen elkaar komen te liggen, in het midden: de fabrieksranden blijven dan naar de buren toe en de voeg ziet er overal hetzelfde uit.

  4. Lijm de hoekstukken

    Maak de lijm aan volgens de zak en laat hem een paar minuten rusten. Kam de lijm op de badwand met de 10 mm-kam, en smeer ook een dun laagje op de onderkant van de steen. Die dubbele verlijming is hier geen luxe: alleen zo krijgt u een bed zonder holtes.

    Leg het hoekstuk erin met een schuivende beweging en klop het aan. De neus steekt 2 tot 3 cm over de binnenkant van de wand uit, aan beide zijden van de hoek evenveel.

    Controle. Til de eerste steen meteen weer op en kijk naar de onderkant: overal lijm, geen kale plekken.

  5. Lijm de randstenen, van de hoeken naar het midden

    Span een koord langs de neus, van hoek naar hoek. Elke steen komt met zijn neus tegen dat koord, zodat de overstek overal gelijk is.

    Geef elke steen 1 tot 2% afschot van het bad af: de achterkant ligt een paar millimeter lager dan de neus. Water dat op de rand valt, loopt dan naar het terras en niet met vuil en al terug het bad in.

    Houd 3 tot 5 mm voeg tussen de stenen, met wiggen of kruisjes. Maak niet meer lijm aan dan u in een half uur verwerkt, en werk bij warm weer in de schaduw of vroeg op de dag.

    Controle. De waterpas langs de neus staat gelijk; dwars op de steen loopt hij een fractie af naar buiten.

  6. Voeg de rand

    Wacht een etmaal. Vul de voegen tussen de randstenen met vorstbestendige voegmortel en was die diagonaal in. Veeg de steen meteen schoon: travertin heeft open poriën.

    Sla om de vier tot vijf meter één voeg over, en ook de voeg naast elk hoekstuk. Die vult u de volgende dag met kit. Een rand van 24 meter die als één stijf geheel is gevoegd, scheurt bij de eerste strenge winter.

  7. Kit de aansluiting met het terras

    Tussen de randsteen en de eerste terrastegel komt altijd kit, nooit mortel. Het bad en het terras staan op verschillende ondergronden en bewegen los van elkaar.

    Duw eerst een rugvulling (een rond schuimsnoer) in de voeg, zodat de kit niet tot onderin zakt, en kit dan af. Strijk glad met een natte vinger of een kitspatel.

    Controle. De kitvoeg is overal gevuld en sluit aan beide kanten aan.

  8. Laat uitharden, impregneer en vul bij

    Houd de rand een week droog en onbelast: niet op de neus gaan zitten, geen ladder ertegen. Impregneer daarna de droge steen.

    Heeft u een zoutelektrolyse, spoel de rand dan in het seizoen af en toe met zoet water. Zout dat in de steen opdroogt, kristalliseert en maakt het oppervlak op den duur ruw.

Nederland en België: wat verschilt

NederlandBelgië
Het seizoenLijmen kan van mei tot en met september.Zelfde periode; in de Ardennen korter door nachtvorst.
De randMeestal een betonnen ringbalk bovenop het bad.Vaak gemetselde of betonnen randbalk; bij polyester baden een aparte betonrand eromheen.
AfdekkingEen rolluik of lamellendek vraagt een uitsparing: meet die in vóór u de rand uitlegt.Idem; de rolluikput heeft zijn eigen afdekstenen.

Veelgemaakte fouten

Wat wij achteraf het vaakst horen, en waarom het misgaat.

De rand naar het bad toe laten aflopen

Al het vuil van het terras spoelt dan het water in. Altijd van het bad af.

Lijmen in dotten

Vijf dotten lijm onder een steen betekent vijf holtes ernaast. Daar staat water in, en dat bevriest.

Mortel tussen rand en terras

Die voeg scheurt altijd. Daar hoort kit.

Een smal passtukje naast de hoek

Het breekt bij het zagen of ligt los. Verdeel het verschil over het midden.

Gepolijste steen rond het bad

Glad als ijs onder natte voeten. Kies getrommeld of geborsteld.

De steen op de liner of het polyester leggen

De randsteen rust op de harde badwand, nooit op de folie of de rand van een polyester kuip.

Veelgestelde vragen

Hoeveel moet een zwembadrand oversteken?

Twee tot drie centimeter over de binnenkant van de badwand. Minder, en het water loopt langs de wand naar beneden; meer, en de neus krijgt te weinig steun.

Welke lijm gebruik ik voor randstenen bij het zwembad?

Een flexibele, vorstbestendige tegellijm van de klasse C2TE S1, volvlaks aangebracht op de wand én dun op de onderkant van de steen. Voor lichte travertin en marmer neemt u de witte variant.

Is travertin niet te glad rond een zwembad?

Getrommelde en geborstelde travertin is juist stroef, ook nat, omdat het oppervlak open en licht oneffen is. Gepolijste steen is rond een bad ongeschikt.

Wordt natuursteen heet in de zon?

Lichte travertin blijft opvallend koel onder de voeten; dat is een van de redenen dat hij zoveel rond zwembaden ligt. Donkere steen wordt wel warm.

Wat betekent model a en model b bij de randstenen?

Het model hoort bij de steen. Travertin is model a: randstenen van 30,5 × 61 cm met hoekstukken van 45,7 × 45,7 cm. Marmer is model b: 30 × 60 cm met hoekstukken van 45 × 45 cm. Combineer de twee niet in één rand; de maten verschillen net genoeg om de voegen te laten verspringen.

Twijfelt u over uw eigen situatie?

Stuur ons de maten en een foto. Wij rekenen met u mee hoeveel u nodig heeft, en zeggen eerlijk wanneer iets geen goed idee is.